دی ماه، سردترین ماه سال است، اما سرمای اقتصادی نیز کم‌جان‌کننده‌تر نیست. با شروع نیمه دوم سال، نگرانی‌ها از رکود عمیق‌تر و بیکاری بیشتر افزایش یافته است. آیا سیاست‌گذاران برای مدیریت این طوفان آماده‌اند یا در حال بازی با آتش هستند؟
اقتصادرسا؛ /علی بیات/دی ماه، فصل پایان سال و آغاز محاسبات پایانی است. در حالی که طبیعت در خواب زمستانی فرو رفته، اقتصاد ایران در حالت هوشیاری کامل قرار دارد. نرخ بیکاری، به ویژه در میان جوانان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، به رقمی نگران‌کننده رسیده است. بسیاری از شرکت‌ها به دلیل کاهش تقاضا و مشکلات نقدینگی، مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند. این روند اگر ادامه یابد، می‌تواند منجر به بحران اجتماعی جدی شود.
یکی از راهکارهای فوری در دی ۱۴۰۴، فعال‌سازی شبکه‌های ایمنی اجتماعی است. یارانه‌های نقدی باید هدفمندتر توزیع شوند تا به گروه‌های آسیب‌پذیر کمک کنند. همچنین، برنامه‌های آموزش مجدد مهارت‌ها (Reskilling) برای کارمندان بیکار شده ضروری است. دولت باید با همکاری بخش خصوصی، کارگاه‌های آموزشی رایگان برگزار کند تا افراد بتوانند خود را با نیازهای جدید بازار کار تطبیق دهند.
علاوه بر بیکاری، مسئله «کسری بودجه» نیز در دی ماه بیش‌ازپیش احساس می‌شود. هزینه‌های جاری دولت بسیار بالاتر از درآمدهای پایدار است. این عدم تعادل باعث می‌شود بانک مرکزی مجبور به چاپ پول شود که خود محرک تورم است. اصلاح نظام مالیاتی و گسترش پایگاه‌های مالیاتی، راهکاری منطقی برای جبران این کسری است. مالیات باید عادلانه باشد و از مشاغل کوچک و متوسط فشار مضاعف وارد نکند.
همچنین، دی ماه زمان تصمیم‌گیری برای سال جدید است. برنامه‌ریزی‌های کلان باید با واقعیت‌های موجود همسو شوند. وعده‌های بزرگ و غیرواقعی، تنها امید واهی ایجاد می‌کنند. ما نیازمند برنامه‌هایی کوچک، قابل اجرا و نتیجه‌محور هستیم. اعتماد عمومی، گران‌بهاترین سرمایه کشور است که با وعده‌های توخالی به سرعت از بین می‌رود.
در نهایت، دی ۱۴۰۴ هشداری است برای بیداری. اگر امروز اقدام جدی نکنیم، فردا با هزینه‌ای بسیار بالاتر مواجه خواهیم شد. بیایید با واقع‌بینی و تلاش مشترک، مسیر نجات اقتصادی را هموار کنیم. زمستان سخت است، اما بهار امید، تنها با عبور از این سرما ممکن است.