نخستین نشست هیئت مؤسس انجمن شهابسنگ ایران با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران دانشگاههای کشور برگزار شد. حاضران در این نشست، تشکیل انجمن را فرصتی برای ایجاد یک مرجع تخصصی، توسعه مطالعات علمی، آموزش علاقهمندان و ساماندهی فرآیند شناسایی و تجارت شهابسنگها دانستند.
به گزارش اقتصادرسا؛حجت کمالی، مدیر موزه شهابسنگ ایران، با اشاره به برگزاری نخستین جلسه هیئت مؤسس این انجمن اظهار کرد: تشکیل انجمن شهابسنگشناسی ایران در وزارت علوم به تصویب رسیده و نشست اخیر، نخستین گام رسمی هیئت مؤسس برای ترسیم مسیر فعالیتهای آینده این مجموعه بوده است.
وی افزود: در این نشست استادانی از دانشگاههای تهران، خوارزمی، لرستان، اصفهان، ارومیه و تبریز حضور داشتند و درباره ابعاد مختلف حوزه شهابسنگ، از مطالعات علمی و پژوهشی گرفته تا اکتشاف، تجارت و بازار این سنگها، گفتوگو شد.
کمالی تشکیل چنین انجمنی را اقدامی میدانست که باید سالها پیش انجام میشد و گفت: با وجود ظرفیتهای علمی و معدنی کشور، راهاندازی یک نهاد تخصصی در این زمینه تاکنون به دلایل مختلف به تأخیر افتاده بود.
مدیر موزه شهابسنگ ایران یکی از مهمترین کارکردهای انجمن را ایجاد مرجعی قابل اعتماد برای شناسایی نمونههای مشکوک به شهابسنگ عنوان کرد و گفت: نبود یک مرجع رسمی و تخصصی، زمینه را برای فعالیت افراد یا مراکز غیرمتخصص فراهم کرده است.
به گفته وی، برخی آزمایشگاهها بدون برخورداری از دانش و تجربه کافی، مبالغ قابل توجهی از مردم دریافت میکنند و برای نمونههای مختلف شناسنامه صادر میکنند؛ در حالی که ممکن است این مدارک از نظر علمی اعتبار لازم را نداشته باشند.
کمالی تأکید کرد: انجمن میتواند مسیر ارزیابی و شناسایی شهابسنگها را استاندارد کند و به مردم نشان دهد برای بررسی نمونههای احتمالی باید به چه مراکزی مراجعه کنند. این اقدام از سردرگمی مردم و سوءاستفادههای احتمالی جلوگیری خواهد کرد.
آموزش و پژوهش در اولویت برنامههای انجمن
وی درباره برنامههای پیشروی انجمن گفت: برای فعالیت این مجموعه، برنامههایی در افقهای پنجساله، ۱۰ساله و ۲۰ساله تدوین شده است که آموزش، یکی از نخستین محورهای آن به شمار میرود.
کمالی توضیح داد: آموزشهای تخصصی باید در سطوح مختلف برای دانشآموزان، دانشجویان، استادان و سایر علاقهمندان ارائه شود تا افراد بتوانند دانش مورد نیاز خود را از یک مسیر علمی و معتبر دریافت کنند.
وی افزود: فعالیتهای پژوهشی، مطالعات آزمایشگاهی، اکتشاف میدانی و توسعه دانش شهابسنگشناسی، بخش دیگری از برنامههای انجمن است. در کنار این موضوعات، بررسی ابعاد اقتصادی، شیوه فروش و تجارت شهابسنگها نیز در برنامهریزیهای انجامشده مورد توجه قرار گرفته است.
تلاش برای ارتباط با مراکز علمی جهان
مدیر موزه شهابسنگ ایران، گسترش همکاریهای بینالمللی را از دیگر اهداف این انجمن دانست و گفت: ارتباط با انجمنها و مراکز علمی فعال در حوزه شهابسنگ در سایر کشورها، میتواند به انتقال تجربه و ارتقای سطح مطالعات داخلی کمک کند.
به گفته کمالی، برگزاری نشستهای مشترک، تبادل دانش و تجربه، تعریف پروژههای پژوهشی مشترک و ایجاد ارتباط میان پژوهشگران ایرانی و متخصصان خارجی، از جمله اقداماتی است که در این مسیر دنبال خواهد شد.
وی افزود: هدف این است که انجمن شهابسنگ ایران به یکی از مراجع علمی معتبر در منطقه خاورمیانه و کشورهای حاشیه خلیج فارس تبدیل شود و با ایجاد یک شبکه علمی منطقهای و بینالمللی، زمینه همکاریهای گستردهتری را فراهم کند.
کمالی ابراز امیدواری کرد با همراهی دانشگاهها، استادان و مجموعههای مرتبط، برنامههای انجمن بهتدریج اجرایی شود و این نهاد بتواند جایگاه مشخصی در ساختار علمی کشور به دست آورد.
ایران ظرفیت بالایی برای کشف شهابسنگ دارد
شهریار محمودی، دانشیار و عضو هیئتعلمی دانشگاه خوارزمی و نماینده هیئت مؤسس انجمن، نیز با اشاره به روند شکلگیری این مجموعه گفت: انجمن شهابسنگ ایران در بخش انجمنهای علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به تصویب رسیده و نشست برگزارشده، نخستین جلسه رسمی هیئت مؤسس آن بوده است.
وی افزود: نمایندگان پنج دانشگاه کشور در این نشست حضور داشتند و دانشگاههای شهید بهشتی، تهران، خوارزمی، لرستان و اصفهان از شکلگیری انجمن حمایت کردهاند.
محمودی تشکیل انجمن را اقدامی مؤثر برای توسعه شهابسنگشناسی در ایران دانست و گفت: این دانش با رشتههایی مانند زمینشناسی، نجوم و جغرافیا ارتباط دارد و میتواند زمینه انجام مطالعات میانرشتهای و گستردهتری را فراهم کند.
وی در تشریح ظرفیتهای ایران در زمینه شناسایی شهابسنگها اظهار کرد: اگرچه این اجرام آسمانی تقریباً در نقاط مختلف زمین پراکنده میشوند، شرایط اقلیمی ایران، بهویژه گستردگی مناطق خشک و نیمهخشک، موجب شده است نمونههای شهابسنگی بتوانند برای مدت طولانیتری در وضعیت مناسب باقی بمانند.
به گفته محمودی، ظرفیت ایران برای اکتشاف شهابسنگ تنها به مناطق کویری محدود نیست و در مناطق کوهستانی، شمالی و جنگلی کشور نیز نمونههای ارزشمندی شناسایی شده است.
وی نقش کاوشگران را در کشف این نمونهها مهم دانست و گفت: تاکنون نمونههای قابل توجهی در نقاط مختلف کشور توسط کاوشگران پیدا شده است و این موضوع، استعداد ایران را برای فعالیت جدیتر در این حوزه نشان میدهد.
ضرورت شکلگیری یک جریان علمی منسجم
محمودی با اشاره به حضور استادان و متخصصان در نشست هیئت مؤسس گفت: برگزاری این جلسه با حمایت موزه شهابسنگ ایران، اتفاقی امیدوارکننده برای ساماندهی فعالیتهای علمی مرتبط با شهابسنگشناسی است.
وی ابراز امیدواری کرد با آغاز به کار انجمن، مطالعات و فعالیتهای پژوهشی این حوزه از مسیرهای پراکنده خارج شود و در چارچوبی تخصصی و منسجم ادامه پیدا کند.
استفاده از ظرفیت کانیشناسی و سنگشناسی
فریبرز مسعودی، عضو هیئتعلمی دانشگاه شهید بهشتی و رئیس پارک علم و فناوری این دانشگاه، نیز در این نشست گفت: تشکیل انجمن شهابسنگ ایران میتواند آغاز یک حرکت تازه برای گردهم آوردن متخصصان و پژوهشگران این حوزه باشد.
وی با اشاره به وجود خلأ علمی و تشکیلاتی در زمینه شهابسنگشناسی کشور افزود: این حوزه طی سالهای گذشته متناسب با ظرفیتهای موجود رشد نکرده است و نبود یک نهاد منسجم، یکی از عوامل این عقبماندگی به شمار میرود.
مسعودی ادامه داد: ایران از متخصصان توانمندی در حوزههای کانیشناسی و سنگشناسی برخوردار است و این دانش، سابقهای حدود ۷۰ ساله در کشور دارد؛ هرچند پیشینه آن را میتوان قدیمیتر از این نیز دانست.
وی تأکید کرد: توان علمی موجود در کانیشناسی و سنگشناسی میتواند در شناسایی، طبقهبندی و مطالعه شهابسنگها به کار گرفته شود. همچنین این ظرفیت در تدوین چارچوبهای علمی برای مباحث مربوط به خرید و فروش و تجارت شهابسنگها نیز کاربرد دارد.
رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، ایجاد ارتباط میان متخصصان این رشتهها را یکی از دستاوردهای مهم انجمن دانست و گفت: انجمن میتواند زمینه همکاری میان دانشگاهها، پژوهشگران، کاوشگران و فعالان تخصصی بازار شهابسنگ را فراهم کند.
تشکیل انجمن؛ اقدامی ارزشمند اما دشوار
مسعودی ضمن قدردانی از افرادی که طی سالهای گذشته برای تأسیس انجمن تلاش کردهاند، اظهار کرد: راهاندازی انجمنهای علمی، اگرچه اقدامی ارزشمند است، اما فرآیندی ساده نیست و در شرایط کنونی با محدودیتها و دشواریهای مختلفی همراه است.
وی افزود: امیدواریم انجمن شهابسنگ ایران با تکیه بر توان استادان و پژوهشگران حاضر، فعالیت خود را قدرتمند آغاز کند و به شکلگیری یک جریان علمی پایدار و تخصصی در کشور کمک کند.