همزمان با رونمایی از کتاب «نقشه راه مطالبه‌گری حقوق ملت ایران»، حقوقدانان بر ضرورت مستندسازی خسارات ناشی از جنگ، پیگیری مسئولیت عاملان و استفاده از ظرفیت‌های حقوقی داخلی و بین‌المللی برای احقاق حقوق ملت ایران تأکید کردند.
به گزارش اقتصادرسا؛ مراسم رونمایی از کتاب «نقشه راه مطالبه‌گری حقوق ملت ایران در جنگ‌های تحمیلی متجاوزان آمریکایی و رژیم صهیونیستی» با حضور جمعی از مسئولان، حقوقدانان، وکلا و فعالان حوزه حقوق بین‌الملل در سازمان بسیج حقوقدانان برگزار شد.
این کتاب با هدف تبیین ابعاد حقوقی اقدامات منتسب به آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران و ترسیم مسیر مطالبه‌گری از دستگاه‌های مسئول و مراجع ذی‌صلاح تدوین شده است. از محورهای اصلی این اثر می‌توان به مستندسازی حوادث، بررسی حقوق خانواده‌های شهدا، مجروحان و آسیب‌دیدگان و ارائه راهکارهای حقوقی برای پیگیری مسئولیت عاملان و جبران خسارات اشاره کرد.
هم‌افزایی دستگاه‌ها برای پیگیری حقوق ملت ایران
رسول بهرامی‌پور، رئیس سازمان بسیج حقوقدانان، در این مراسم با تشریح اهداف تدوین نقشه راه مطالبه‌گری حقوقی گفت: پیگیری ابعاد حقوقی جنگ و پاسخگو کردن عاملان اقدامات صورت‌گرفته علیه ایران، نیازمند همکاری دستگاه‌های قضایی، اجرایی و نهادهای مسئول و استمرار فعالیت حقوقدانان در عرصه داخلی و بین‌المللی است.
وی با اشاره به ضرورت همکاری مجموعه‌های مختلف افزود: دستگاه‌های قضایی، اجرایی و سایر نهادهای مسئول باید ظرفیت‌های خود را برای پیگیری حقوقی این موضوع به کار بگیرند تا مطالبات ملت ایران در مسیرهای قانونی دنبال شود.
بهرامی‌پور با تأکید بر نقش جامعه حقوقی کشور تصریح کرد: حقوقدانان باید با بهره‌گیری از دانش و تخصص خود، ابعاد مختلف اقدامات صورت‌گرفته علیه ایران را بررسی و مستندات لازم را برای پیگیری در مجامع داخلی و بین‌المللی فراهم کنند.
وی ادامه داد: مطالبه‌گری حقوقی نباید به اقدامات مقطعی محدود شود، بلکه لازم است با برنامه‌ریزی و پیگیری مستمر، تا دستیابی به نتایج موردنظر ادامه یابد.
مستندسازی؛ مبنای طرح مطالبات در مجامع بین‌المللی
عبدالحسین صفایی، جانشین انجمن حقوق بین‌الملل ایران و وکیل پایه یک دادگستری، نیز با تأکید بر ضرورت تبیین ابعاد حقوقی جنگ علیه ایران در سطح جهانی گفت: پیگیری حقوقی حوادث و مستندسازی آن‌ها، فرصتی برای ثبت حقایق در تاریخ و آگاه‌سازی افکار عمومی جهان از حقوق و مطالبات ملت‌هاست.
وی اظهار کرد: آنچه در جریان جنگ رخ داده است، باید از منظر حقوقی بررسی و مستند شود تا ابعاد مختلف آن برای افکار عمومی و نهادهای بین‌المللی روشن باشد.
صفایی افزود: مستندسازی و پیگیری حقوقی حوادث، تنها اقدامی برای پاسخ‌گویی به اتفاقات امروز نیست، بلکه می‌تواند در ثبت واقعیت‌ها و شکل‌گیری حافظه تاریخی ملت‌ها نیز نقش مؤثری داشته باشد.
جانشین انجمن حقوق بین‌الملل ایران تصریح کرد: بهره‌گیری از ظرفیت حقوقدانان و متخصصان حقوق بین‌الملل می‌تواند زمینه طرح دقیق و مستدل مطالبات ایران را در مجامع و محافل بین‌المللی فراهم کند.
پیگیری مسئولیت عاملان و جبران خسارات
یدالله علیزاده، عضو انجمن حقوق بین‌الملل سازمان بسیج حقوقدانان، با اشاره به ظرفیت‌های تخصصی و حقوقی کتاب نقشه راه مطالبه‌گری گفت: گردآوری مستندات و دیدگاه‌های کارشناسی حقوقدانان می‌تواند زمینه پیگیری مسئولیت عاملان اقدامات صورت‌گرفته علیه ایران، طرح مطالبات در مجامع بین‌المللی و جبران خسارات وارده را فراهم کند.
وی با تأکید بر اهمیت مستندسازی اظهار کرد: برای دستیابی به نتایج مؤثر در این مسیر، باید مستندات و شواهد مربوط به حوادث جنگ با دقت گردآوری و از منظر حقوقی بررسی شود.
علیزاده افزود: استفاده از دیدگاه‌های کارشناسی و ظرفیت تخصصی حقوقدانان، امکان تدوین مستندات منسجم و پیگیری مسئولیت عاملان اقدامات صورت‌گرفته علیه ایران را تقویت می‌کند.
وی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از سازوکارهای حقوق بین‌الملل تصریح کرد: مطالبات ملت ایران باید با اتکا به اسناد و مدارک معتبر و از مسیرهای قانونی در مجامع بین‌المللی مطرح شود تا زمینه پاسخ‌گویی مسئولان این اقدامات و جبران خسارات وارده فراهم آید.
مطالبه حقوق آسیب‌دیدگان مستقل از توافق‌های سیاسی
در حاشیه این مراسم، مسئولان حقوقی حاضر در پاسخ به پرسش خبرنگار حیات با تأکید بر ضرورت پیگیری مستمر اقدامات منتسب به آمریکا و رژیم صهیونیستی در مراجع داخلی و بین‌المللی اعلام کردند که مطالبه‌گری برای احقاق حقوق خانواده‌های شهدا، مجروحان و آسیب‌دیدگان، فارغ از تحولات سیاسی و توافق‌های احتمالی ادامه خواهد داشت.
یکی از مسئولان حقوقی با اشاره به نقش حضور مردم در میدان و مطالبه‌گری عمومی برای خون‌خواهی رهبر شهید اظهار کرد: مردم نخستین گروه و جریان مطالبه‌گری در این مسیر هستند و جریان حقوقی انقلاب اسلامی نیز در کنار مردم، با استناد به مبانی حقوقی و مستندات بین‌المللی، این مطالبه را دنبال می‌کند.
وی با بیان اینکه کتاب رونمایی‌شده صرفاً به مسائل نظامی محدود نمی‌شود، افزود: در این اثر، ابعاد مختلف اقدامات و جنایات منتسب به آمریکا و رژیم صهیونیستی، از جمله حوادث میناب و لامرد، حمله به مراکز درمانی، امدادی و غیرنظامی و همچنین حقوق خانواده شهدای غیرنظامی، مجروحان و آسیب‌دیدگان، در قالب بخش‌های مختلف بررسی شده است.
این مسئول حقوقی با اشاره به مأموریت سازمان بسیج حقوقدانان در زمینه مطالبه‌گری تصریح کرد: این سازمان یک نهاد تخصصی مردمی و حقوقی است و وظیفه آن ایجاد بستر برای نقش‌آفرینی دستگاه‌های مسئول، مستندسازی و پیگیری مطالبات حقوقی است؛ اجرای اقدامات قضایی بر عهده دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله قوه قضاییه است، اما این سازمان نیز از باب مسئولیت مطالبه‌گری، موضوع را تا حصول نتیجه پیگیری می‌کند.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در پرونده حمله به مراسم عروسی در سیری گفت: یکی از اقدامات صورت‌گرفته، جمع‌آوری امضاهای مردمی و ارائه آن به قوه قضاییه بود که این درخواست از سوی رئیس قوه قضاییه به دادستانی کل کشور ارجاع شد. همچنین اسناد مربوط به این موضوع در اختیار دادستانی تهران قرار گرفته است.
استفاده از ظرفیت‌های حقوقی برای تعقیب عاملان
در ادامه، یکی دیگر از مسئولان حقوقی با اشاره به ضرورت پیگیری بین‌المللی اقدامات منتسب به آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران اظهار کرد: این مطالبه‌گری باید از مسیرهای مختلف حقوقی دنبال شود؛ از جمله مراجعه به مراجع بین‌المللی، پیگیری تعقیب و محاکمه مرتکبان و استفاده از ظرفیت‌هایی مانند صدور اعلان قرمز و دستورهای بازداشت بین‌المللی در چارچوب مقررات مربوط.
وی افزود: پس از جنگ جهانی دوم، قواعد و کنوانسیون‌های بین‌المللی متعددی برای ممنوعیت جنایاتی همچون تجاوز و جنایات جنگی تدوین شده و اقدامات صورت‌گرفته علیه ملت ایران نیز باید با اتکا به همین اسناد و مبانی حقوقی در مراجع صلاحیت‌دار بین‌المللی پیگیری شود.
این حقوقدان با اشاره به نقش دیوان کیفری بین‌المللی و دیوان بین‌المللی دادگستری خاطرنشان کرد: هر یک از این مراجع در چارچوب صلاحیت و سازوکارهای حقوقی خود می‌توانند محل پیگیری بخشی از این مطالبات باشند و باید ظرفیت‌های قانونی موجود برای تعقیب عاملان و آمران اقدامات مورد ادعا مورد استفاده قرار گیرد.
وی با تأکید بر اینکه روند رسیدگی به پرونده‌های بین‌المللی ممکن است زمان‌بر باشد، گفت: کند بودن این روند نباید موجب توقف پیگیری‌ها شود. حتی اگر در عرصه سیاسی توافقی حاصل شود، به معنای پایان مطالبه‌گری حقوقی و صرف‌نظر کردن از پیگیری اقدامات صورت‌گرفته نیست.
این مسئول حقوقی ادامه داد: جنایات شناخته‌شده بین‌المللی از جمله جنایات جنگی و تجاوز، مشمول مرور زمان نمی‌شوند و امکان تعقیب و پیگیری آن‌ها بر اساس قواعد حقوقی مربوط وجود دارد؛ بنابراین تحولات سیاسی و مذاکرات احتمالی نباید بر مسئولیت حقوقی مرتکبان این اقدامات تأثیر بگذارد.
وی با اشاره به روند تدوین کتاب گفت: این اثر با تلاش حقوقدانان بسیجی سراسر کشور، نظارت انجمن حقوق بین‌الملل و تدوین تخصصی تهیه شده و مبانی، اسناد و راهکارهای حقوقی لازم برای پیگیری اقدامات و دفاع از حقوق ملت ایران در آن پیش‌بینی شده است.
تجلیل از دست‌اندرکاران تدوین کتاب
در بخش دیگری از این مراسم، حاضران تدوین این اثر را گامی در مسیر سامان‌دهی ظرفیت‌های جامعه حقوقی کشور برای پیگیری حقوق ملت ایران دانستند و بر ضرورت استمرار این حرکت و تبدیل آن به یک جریان حقوقی منسجم تأکید کردند.
همچنین در حاشیه مراسم، از تعدادی از مدیران و دست‌اندرکاران فعال در این حوزه به پاس تلاش‌ها و همکاری‌های آنان تجلیل شد.
بنابر این گزارش، در این نشست بر ضرورت مستندسازی خسارات، پیگیری مسئولیت حقوقی عاملان اقدامات صورت‌گرفته علیه ایران، بهره‌گیری از ظرفیت دستگاه‌های مسئول و استفاده از سازوکارهای داخلی و بین‌المللی برای احقاق حقوق ملت ایران تأکید شد؛ مطالبه‌ای که به گفته حاضران، مستقل از تحولات سیاسی و توافق‌های احتمالی باید تا حصول نتیجه دنبال شود.
